FamilySearch: jak korzystać z zasobów genealogicznych online

Awatar Marek Dobrzyński

5 min czytania

Biurko z laptopem, notatnikiem i starymi papierami przy oknie, miejsce pracy genealogicznej

Krótko

FamilySearch to serwis genealogiczny z wyszukiwarką zapisów, katalogiem zbiorów i wspólnym drzewem rodzinnym. Przy polskich przodkach zaczynaj od miejscowości i nazwiska, a każdy wynik sprawdzaj w akcie. Indeks i cudze drzewo to wskazówki, nie dowody.

Czym jest FamilySearch i kto go prowadzi

FamilySearch to serwis genealogiczny zarządzany przez Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich. Jego poprzednik, Genealogical Society of Utah, powstał w Salt Lake City 13 listopada 1894 roku. Dziś organizacja prowadzi także centra historii rodziny, czyli punkty pomocy dla osób badających rodowód. Według polskiej Wikipedii jest ich 4745 w ponad 70 krajach.

Element Opis
Organizacja Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich
Poprzednik Genealogical Society of Utah, 1894
Zawartość zapisy historyczne, katalog zbiorów, wspólne drzewo, zdjęcia i dokumenty

Część zapisów przepisują wolontariusze ze skanów w ramach projektów indeksowania. Powstaje wtedy indeks, czyli spis danych z księgi, a nie sama księga. W odczytywaniu dawnego pisma ze skanów pomaga paleografia dla początkujących.

Co znajdziesz w serwisie

  • wyszukiwarka zapisów historycznych,
  • katalog zbiorów,
  • wspólne drzewo rodzinne,
  • zdjęcia, historie i dokumenty przesłane przez użytkowników.

Przesyłanie zdjęć, historii i dokumentów dodano 16 kwietnia 2013 roku. Na zdjęciach oznacza się twarze osób, a oznaczone osoby trafiają do drzewa.

Wyszukiwarka zapisów i katalog

Wpisujesz nazwisko i dostajesz listę osób z danymi przepisanymi z ksiąg, czyli indeksy. Katalog działa odwrotnie: szukasz miejscowości lub rodzaju źródła i widzisz całe zbiory, które serwis ma na jej temat. Pokazuje także zbiory bez indeksu. Dostępność zbiorów dla konkretnej parafii sprawdzaj w katalogu na bieżąco.

Drzewo wspólne

Jest jedno drzewo dla wszystkich użytkowników, a duplikaty osób scala się w jedną osobę. Skutek jest praktyczny: cudze zmiany wpływają na wpis, który uważasz za swój. Dlatego dane z drzewa traktuj jak trop. Jak zbudować własne, uporządkowane drzewo na papierze lub w programie, opisujemy w tekście o drzewie genealogicznym krok po kroku.

Jak zacząć szukać przodka

  1. Wejdź na stronę logowania serwisu (www.familysearch.org) i załóż konto.
  2. Wpisz nazwisko i miejscowość. Wypróbuj warianty pisowni nazwiska (na przykład -ski i -sky) oraz imienia w formie łacińskiej lub rosyjskiej.
  3. Zawęź daty do kilkunastu lat wokół spodziewanego zdarzenia i dopiero potem je poszerzaj.
  4. Otwórz zapis i przeczytaj wszystkie pola: rodziców, parafię, rok, rodzaj wydarzenia.
  5. Jeśli przy wyniku jest obraz, obejrzyj skan. Bez niego masz tylko indeks.

Zaczynałbym od miejscowości, nie od samego nazwiska. Popularne nazwisko daje setki trafień z całej Polski, a nazwa wsi od razu odcina większość szumu.

Czy FamilySearch jest darmowy?

Dane są dostępne dla wszystkich bez ograniczeń (tak podaje polska Wikipedia). Warunki założenia konta i dostępu do poszczególnych zbiorów sprawdź na stronie serwisu.

Co zrobić, gdy interfejs jest po angielsku

Zacznij od wyboru wersji językowej serwisu, jeśli jest dostępna dla Twojego konta. Na forum WTG Gniazdo w 2011 roku osoba bez angielskiego pytała, jak poruszać się po serwisie, a wskazano jej szukanie przodków przez wyszukiwarkę z miejscowością urodzenia. Układ serwisu mógł się od tamtej pory zmienić, więc to tylko przykład, jak szukano wtedy.

Przydadzą się podstawowe słowa:

  • Search, Records: szukaj, zapisy,
  • Catalog: katalog zbiorów,
  • Family Tree: drzewo rodzinne,
  • Birth, Baptism: urodzenie, chrzest,
  • Marriage, Death, Burial: małżeństwo, zgon, pogrzeb.

Nazwy miejscowości wpisuj w oryginalnej pisowni, najlepiej tak, jak figurowały w czasie zapisu, a nie we współczesnej wersji.

Aplikacja na telefon: kiedy się przydaje

Aplikacja Drzewo FamilySearch synchronizuje się ze stroną serwisu, więc to, co dodasz w telefonie, zobaczysz w przeglądarce. Według Google Play ma ponad 10 mln pobrań i ocenę 3,5 (stan z chwili przygotowania tekstu). W aplikacji są drzewo, zadania z podpowiedziami, wyszukiwanie dokumentów, sekcja „Moi krewni” i mapa miejsc z życia przodków. Do przeglądania drzewa i krótkich uzupełnień w drodze wystarczy. Porównywanie skanów i wielu wariantów pisowni jest wygodniejsze na dużym ekranie w przeglądarce.

Jak sprawdzić to, co znalazłeś

Wynik w serwisie to indeks albo cudzy wpis, a dowód jest w akcie. Porównaj z obrazem księgi każdą informację, na której opierasz wniosek: daty, imiona rodziców, miejscowość. Najczęstsze błędy to:

  • przejęcie dat z cudzego drzewa bez źródła,
  • uznanie indeksu za dokument, choć wolontariusz mógł źle odczytać zapis,
  • połączenie dwóch osób o tym samym imieniu i nazwisku z jednej wsi,
  • pominięcie wariantów pisowni, przez co wynik wygląda na brak śladów.

Zatrzymaj się, gdy trzy drzewa podają tę samą datę, a żadne nie wskazuje źródła. Zgodność kopii nie jest potwierdzeniem, bo zwykle wszystkie przepisały ją z jednego miejsca.

Polskie bazy obok FamilySearch

Polskie bazy dają polskie indeksy i skany, a FamilySearch je uzupełnia. Geneteka to polska baza indeksów metrykalnych i pierwsze miejsce, w którym warto porównać wynik z FamilySearch. Gdy potrzebny jest sam akt, sięgnij do Szukaj w Archiwach, gdzie są skany z archiwów państwowych.

Jak czytać znalezione akty

Po znalezieniu skanu pojawia się kolejna przeszkoda: akty bywają zapisane po łacinie lub rosyjsku. Pomoże łacina i rosyjski w metrykach.

Awatar Marek Dobrzyński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *